محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
535
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
در مس پوشانيده ساخته شده است . يك دروند « 1 » آهنين به درازاى يكصد وبيست وپهناى پنج ذراع روى دو ستون به گونهاى سوار شده كه از هر سر آن ده ذراع بر روى ستون است . بر بالاى دروند ، با همان خشتهاى آهنين در مس پوشانيده ، ديوارى به بالاى كوه ، تا چشم كار كند كشيدهاند . در بالاى آن « 2 » بالكونهائى هست ، ودر هر بالكون دو شاخ رو در روى يك ديگر نهاده شده است . « 3 » دروازهء آهنين با دو لنگه بسته شده كه پهناى هر يك پنجاه ذراع در بلنداى پنجاه « 4 » ذراع به كلفتى پنج ذراع است . پاشنهء هر لنگه [ با گردونهاى ] به دروند پيوسته است . « 5 » بر روى در يك قفل اسطوانه شكل هست كه هفت ذراع دراز أو يك باع قطر آنست « 6 » اين قفل در بيست وپنج ذراعي زمين آويخته است . پنج ذراع بالاى قفل يك كلون درازتر از آن هست كه درازى هر يك از دو گيرهء آن دو ذراع است . روى اين كلون يك كليد به درازاى * يك ذراع ونيم آويخته كه دوازده
--> ( 1 ) دربند را به معنى « سردر » و « بائو باهو » بكار برده است : كه ضلع بالاى چهارچوب دروازه باشد . ( 2 ) + در بلندى نزديك شصت ذراع ( خردادبه ) . ( 3 ) + هر بالكون پنج در چهار ذراع مساحت دارد ( خردادبه ) . ( 4 ) اندازهء دروازه را خردادبه 50 * 75 وابن فقيه 50 * 60 وياقوت 60 * 70 آوردهاند . ( 5 ) + : از اين كوه ودروازهاش هوا نيز نمىگذرد ، گوئى يك پارچه شده است . ( خردادبه ) . ( 6 ) + : قفل را دو مرد نمىتوانند در بغل گيرند ( خردادبه ) .